Khí H2S là gì? H2S sinh ra từ đâu và có tác hại thế nào?

Khí H2S là gì? Đây là một loại khí cực độc, gây tác động mạnh mẽ và ảnh hưởng nhanh chóng với cơ thể con người, động vật nhưng đồng thời cũng là chất khí có vai trò quan trong cho một số ngành công nghiệp thương mại quan trọng. Hãy cùng VietChem tìm hiểu rõ hơn về chúng trong bài viết sau.

Khí H2S là gì?

H2S là công thức hóa học của hợp chất có tên hyđro sulfide. Đây là một loại khí hydro chalcogenua không màu, có một mùi hôi đặc trưng của trứng thối. Nó rất độc và có tính ăn mòn, dễ cháy.

Khí H2S là gì?

Nguồn gốc sinh ra khí H2S

• Trong tự nhiên, có rất nhiều nguồn sản sinh ra khí H2S, nó trong một số nguồn nước suối, trong các hầm kín hay khí núi lửa hoặc từ các chất protein bị thối rữa. Loại khí này có thể được tạo ra từ quá trình phân hủy vi sinh vật hữu cơ trong điều kiện không có oxy bởi vi khuẩn khử sunfat.
• Trong các đường ống nước rác, giếng sâu hoặc khoang chứa cá trên tàu biển cũng là những nguồn cung cấp khí hidro sunfua dồi dào. 
• Bên cạnh đó, một lượng nhỏ H2S cũng được cơ thể con người tạo ra

Khí H2S có thể có trong các hầm kín, đường ống nước thải,...

??? Khí CO Cacbon Monoxit là gì? Nguồn gốc và cơ chế gây ngộ độc của khí CO

Tính chất vật lý của khí H2S

• Là một chất khí không màu với mùi trứng thối và nặng hơn không khí
• Có nhiệt độ hóa lỏng là -60 độ C và đến -86 độ C sẽ hóa rắn
• Độ tan trong nước: S = 0,38g/100g H2O tại 20 độ C và 1atm
• Là một loại chất khí rất độc. Chỉ với một lượng nhỏ trong không khí cũng có thể gây tình trạng ngộ độc cho con người và động vật khi hít phải.
• Được dùng trong nhận biết các hợp chất hữu cơ chứa lưu huỳnh như sắt sunfua hay kali sunfua,… Khi các hợp chất có chứa lưu huỳnh tác dụng cùng các loại axit mạnh như HCl, cho ra sản phẩm khí H2S có mùi thối đặc trưng dễ nhận biết. Tuy nhiên cách này không ứng dụng với đồng sunfua do nó không phản ứng với axit clohidric

Khí H2S với mùi trứng thối đặc trưng

Tính chất hóa học của khí H2S

1. Tính axit yếu

Khi tan trong nước chất khí này tạo thành dung dịch axit sulfidehidric rất yếu (yếu hơn cả axit H2CO3)

• Khi tác dụng với dung dịch kiềm tạo ra muối trung hòa và muối axit

H2S + 2NaOH → Na2S + H2O

H2S + NaOH → NaHS + H2O

• Tác dụng với dung dịch muối cacbonat kim loại kiềm sẽ tạo ra muối hydro cacbonat

H2S + Na2CO3 → NaHCO3 + NaHS

2. Tính khử mạnh

• Trong axit H2S cùng các muối của nó, S có số oxi hóa là -2, vì vậy đây là chất khử mạnh. Khi chất khí này cháy trong không khí tạo ngọn lửa màu xanh nhạt

2H2S+ 3O2 → 2H2O + 2SO2

• H2S sẽ bị oxy hóa thành S khi không được cung cấp đủ không khí. Clo có thể oxy hóa H2S để tạo ra H2SO4 khi có nước

4Cl2 + H2S + 4H2O → H2SO4 + 8HCl

• Phản ứng với kim loại tạo ra muối axit

2H2S + 2K → 2KHS + H2

• Nếu tác dụng với kim loại khác, sản phẩm tạo thành là các muối sulfide. Hydro sulfide khan không tác dụng với đồng, bạc, thủy ngân nhưng khi có sự có mặt của hơi nước chúng lại tác dụng khá nhanh làm cho bề mặt những kim loại này bị xám lại.

4Ag + 2H2S + O2 → 2Ag2S + 2H2O

❎❎❎ Khí Amoniac NH3 là gì? Mua dung dịch Amoniac ở đâu giá tốt?

Điều chế khí H2S

• Hydro sunfua thường được thu được khi tách khỏi khí chua, đây là loại khí tự nhiên có hàm lượng H2S có. Nó cũng có thể được sản xuất bằng cách sử dụng lưu huỳnh xử lý hidro.
• Các vi khuẩn khử sunfat có thể dùng sunfat để oxi hóa những hợp chất hữu cơ hay hydro để tạo ra năng lượng sử dụng trong điều kiện oxy thấp, từ đó tạo ra H2S như một sản phẩm thải.
• Trong phòng thí nghiệm, khí H2S được điều chế bằng cách sử dụng axit mạnh xử lý sắt sulfide trong bình Kipp

FeS + 2HCl → FeCl2 + H2S

• Có thể điều chế hydro sulfide từ thioacetamide để ứng dụng trong phân tích vô cơ định tính

CH3C(S)NH2 + H2O → CH3C(O)NH2 + H2S

• Ngoài ra, chúng còn được sản xuất bằng cách đun nóng lưu huỳnh cùng các hợp chất hữu cơ hay dùng hydro giảm các hợp chất hữu cơ chứa lưu huỳnh, một số sulfide kim loại và phi kim khi tiếp xúc với nước cũng giải phóng khí H2S

Ứng dụng của khí H2S

Đây là chất khi đóng vai trò quan trọng trong một số ngành công nghiệp thương mại quan trọng. 

• Ứng dụng trong sản xuất axit sunfuric cùng lưu huỳnh nguyên tố và các chất trung gian sulfide vô cơ sử dụng làm nguyên liệu cho các bước tiếp theo của quy trình sản xuất thuốc trừ sâu hay thuốc nhuộm, da, dược phẩm.
• Dùng để sản xuất nước nặng tại một số nhà máy điện hạt nhân
• Trong nông nghiệp, người nông dân sử dụng chúng để làm chất khử trùng
• Trong quy trình gia công kim loại, gia công: H2S có mặt trong một số loại dầu cắt và chất làm mát, chất bôi trơn.

☢️☢️☢️ Khí lưu huỳnh đioxit SO2 là gì? Tính chất, điều chế & một số oxit quan trọng

Khí H2S có độc không?

Hydro sulfide là loại khí rất độc. Chỉ cần một lượng nhỏ trong không khí đã có thể gây ngạt và ngộ độc cho con người cùng động vật. Tùy thuộc vào nồng độ khí mà mức độ nguy hiểm của chúng sẽ khác nhau. Các triệu chứng có thể là choáng váng, ói mửa, nặng hơn là tê liệt toàn thân, tử vong.

H2S có độc không?

Cách nhận biết khí H2S có trong môi trường

• Theo tài liệu từ Cơ quan Quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp Mỹ, khi nồng độ khí H2S <0,025ppm sẽ không có mùi rõ ràng. Tùy từng người có thể cảm nhận được. Có mùi trứng thối rõ hơn với nồng độ 3-5ppm
• Nếu nồng độ khí vào khoảng 100ppm sẽ có mùi trứng thối nặng, gây nên kích ứng cho màng phổi con người. Khi hít thở vào lâu khoảng 1 giờ sẽ gây kích thích tới mắt và ảnh hưởng đường hô hấp. Sau khoảng thời gian liên tục trên 8 giờ có thể gây tử vong
• Nồng độ hydro sulfide khoảng 400 – 700ppm thì chỉ trong khoảng 30 phút sẽ tạo nguy hiểm cho tính mạng. Trên 800ppm có thể gây mất ý thức và nguy cơ làm nạn nhân tử vong ngay lập tức

Bảng phân tích mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe theo nồng độ trong không khí của H2S

♻️♻️♻️ Khí CO2 Cacbon Dioxit là gì? Tính chất, điều chế & ứng dụng của CO2

Cách xử lý và phòng ngừa ngạt khí H2S

• Theo các chuyên gia khuyến cáo khi phát hiện ra mùi trứng thối – mùi đặc trưng của khí này trong quá trình làm việc và sinh hoạt thì cần chú ý có biện pháp bảo vệ bản thân mình ngay lập tức
• Trong trường hợp đau đầu, choáng cần nhanh chóng di chuyển đến nơi thoáng khí, nếu bị nặng có thể thở oxy
• Đối với các nơi thường có lượng khí hydro sulfide cao như giếng, bể nước thì cần chú ý tránh bị ngộ độc khi vệ sinh. Trước khi thực hiện dọn bể chứa hay hầm có thể sử dụng quạt hoặc phun dưỡng khí và trang bị các thiết bị bảo hộ nếu có
• Nếu bắt buộc phải xuống cống, hầm… tại những nơi kín gió có thể buộc dây vào người và có sự hỗ trợ bên trên giúp xử lý tốt khi gặp phải trường hợp khẩn cấp.

Hy vọng với những chia sẻ trên đã giúp bạn đọc hiểu được khí H2S là gì, nó được sinh ra từ đâu và có ứng dụng ra sao, cùng các biện pháp xử lý, phòng ngừa trước loại khí gây độc này. Nếu bạn còn thắc mắc bất cứ vấn đề nào hay cần tìm mua các vật tư xử lý khói khí thải chứa NOx, SOx,… phát thải từ các nhà máy công nghiệp thì hãy liên hệ ngay với VietChem qua hotline 0921 131 455 hoặc nhắn tin qua website hoachat.com.vn để được tư vấn, giải đáp hiệu quả nhất.