• Thời gian đăng: 06:53:17 AM 24/11/2020
  • 0 bình luận

Cách đọc bảng tuần hoàn hóa học dễ hiểu, nhớ lâu

Bảng tuần hoàn hóa học ắt hẳn không còn xa lạ, nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống nhưng cách đọc làm sao cho dễ hiểu và nhớ lâu thì có lẽ là câu hỏi nhiều người đang thắc mắc. Cùng VietChem tìm giải pháp cho bài toán này qua bài viết dưới đây.

Bảng tuần hoàn hóa học là gì?

Định nghĩa bảng tuần hoàn hóa học

Bảng tuần hoàn hóa học hay bảng tuần hoàn có tên đầy đủ là bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, còn được biết đến với tên gọi bảng tuần hoàn Mendeleev. Đây là một phương pháp giúp liệt kê các nguyên tố hóa học thành bảng dựa trên số hiệu nguyên tử (số proton trong hạt nhân), cấu hình electron cùng các tính chất hóa học tuần hoàn của chúng.

Trên thế giới có nhiều loại bảng tuần hoàn khác nhau nhưng ở Việt Nam chủ yếu dùng bảng tuần hoàn cổ điển (dạng ô), ở đó các nguyên tố được sắp xếp theo số proton mà mỗi nguyên tố có trong hạt nhân nguyên tử của nó.

Bảng tuần hoàn hóa học

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Lịch sử hình thành và phát triển bảng tuần hoàn

Từ trước năm 1869 người ta đã phát hiện ra khá nhiều nguyên tố hóa học nhưng chưa xác định liệu giữa các nguyên tố có quan hệ gì với nhau không và chưa tìm ra được nguyên tắc phân loại đúng đắn.

Đến năm 1869, giáo sư Mendeleev đã có bước đầu phân loại các nguyên tố. Ông đã sắp xếp 63 nguyên tố hóa học được phát hiện vào thời kỳ đó vào trong bảng tuần hoàn các thay nguyên tố theo nguyên tắc cùng một cột là cùng họ, nếu trên cùng một hàng là cùng chu kì. Ông cũng đã  thay đổi vị trí của nhiều nguyên tố và tạo nên những ô trống và chỉ ra rằng ở các ô còn trống chính là các nguyên tố hóa học còn chưa được phát hiện ra đồng thời cũng đưa ra dự đoán về tính chất của chúng. Đến đây, ông đã chính thức công bố bảng hệ thống tuần hoàn các nguyên tố hóa học.

Trong những thập niên sau đó, các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu tìm ra những nguyên tố lấp đầy chỗ trống. Đến năm 1945, ô trống cuối cùng trong bảng tuần hoàn đã được lấp đầy. Sau một vài cải tiến và sửa đổi, từ bảng tuần hoàn sơ khai của Mendeleev đã tạo nên cái mà chúng ta vẫn sử dụng cho đến ngày nay.

Hiện nay, các nhà khoa học vẫn không ngừng nghiên cứu, tìm ra những nguyên tố mới. Có thể sau này bảng tuần hoàn sẽ được bổ sung thêm những nguyên tố mới mà không chỉ 118 nguyên tố như bây giờ.

Ý nghĩa của bảng tuần hoàn hóa học

Sự ra đời của bảng tuần hoàn hóa học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của nhân loại. Nó trở thành tài liệu không thể thiếu trong học tập hay các công trình nghiên cứu. Từ một bảng tuần hoàn một trang giấy nhưng chứa đựng cả một kho thông tin, chỉ cần đọc hiểu sẽ giúp chúng ta giảm bớt nhiều thời gian, công sức

  • Khi biết vị trí của một nguyên tố trong bảng tuần hoàn có thể suy ra được cấu tạo của nguyên tố đó và ngược lại. Ví dụ: Nguyên tố ở STT 20, chu kỳ 4 và thuộc nhóm IIA thì có thể xác định được nguyên tố đó là Ca, có 20p, 20e trong nguyên tử và có 4 lớp e với số e lớp ngoài cùng là 2.
  • Biết được vị trí của nguyên tố trong bảng có thể suy ra được tính chất hóa học cơ bản của nó.
  • Thông qua quy luật biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn cũng có thể so sánh tính chất hóa học của một nguyên tố với các nguyên tố lân cận khác.

Bảng tuần hoàn hóa học ứng dụng trong nhiều ngành khác nhau, tạo tiền đề cho sự phát triển của lĩnh vực nguyên tử.

Cách đọc bảng tuần hoàn hóa học

Trong bảng tuần hoàn, các nguyên tố sẽ được sắp xếp theo quy tắc: theo thứ tự số hiệu nguyên tử tăng dần. Các nguyên tố sẽ được ký hiệu sắp xếp trong mỗi ô. Một bảng tuần hoàn chuẩn gồm có 18 cột cùng 7 dòng với 2 dòng kép nằm riêng bên dưới là họ Lantan và họ Actini.

Để đọc được bảng tuần hoàn trước hết cần:

Hiểu về cấu trúc của bảng

Bảng tuần hoàn được bắt đầu từ bên trái phía trên và kết thúc ở cuối hàng cuối cùng, nằm gần phía dưới bên phải. Lưu ý: không phải hàng hay cột nào cũng chứa đủ các nguyên tố vì vậy nếu bắt gặp ô trống ở giữa, chúng ta vẫn tiếp tục đọc bảng tuần hoàn từ trái sang phải.

Các nguyên tố có cùng cấu hình e lớp ngoài cùng sẽ được sắp xếp theo cột đứng và được gọi là nhóm nguyên tố. Trong cùng một nhóm, chúng ta sẽ đọc từ trên xuống dưới. Số nhóm có thường được đánh ở trên các cột, ở một vài nhóm khác lại được đánh số phía dưới. Cách đánh số có thể sử dụng chữ số La Mã, hoặc Ả Rập hay con số từ 1-18.

Các nguyên tố sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần và có cùng số lớp trong lớp vỏ e gọi là chu kỳ bảng tuần hoàn. Chúng ta có 7 chu kỳ được đánh số từ 1 đến 7 ở bên trái của bảng và trong một chu kỳ thì được đọc theo chiều từ trái sang phải trong đó chu kỳ sau sẽ lớn hơn chu kỳ trước.

Hiểu được cách phân loại màu sắc cho các nhóm kim loại, á kim hay phi kim. 

Lưu ý đôi khi các nguyên tố cũng được sắp xếp thành từng họ.

Đọc ký hiệu hóa học cùng tên nguyên tố

Cần đọc ký hiệu hóa học trước: nó là sự kết hợp của 1 hay 2 chữ cái được thống nhất sử dụng.

Đọc tên thông thường của nguyên tố: tên nguyên tố được đặt ngay dưới ký hiệu hóa học và sẽ được thay đổi phù hợp với ngôn ngũ cử bảng tuần hoàn

Đọc số hiệu nguyên tử

Đọc bảng tuần hoàn hóa học theo số hiệu nguyên tử nằm ở giữa bên trên hoặc ở trên bên trái của mỗi ô nguyên tố (ô nguyên tố bao gồm tên nguyên tố, kí hiệu hóa học, số hiệu nguyên tử, nguyên tử khối trung bình, độ âm điện, cấu hình electron và số oxi hóa). Số hiệu nguyên tử sẽ được sắp xếp tăng dần theo chiều từ góc trái bên trên sang góc phải bên dưới. Số hiệu nguyên tử hay chính là số proton có trong hạt nhân nguyên tử của nguyên tố đó.

Việc thêm bớt các proton sẽ tạo thành nguyên tố khác

Khi tìm ra số proton cũng sẽ tìm được số electron trong nguyên tử đó do số proton và số electron bằng nhau trong một nguyên tử trừ một số trường hợp đặc biệt. Dấu trừ và cộng bên cạnh ký hiệu hóa học tương ứng điện tích âm và dương

Đọc trọng lượng nguyên tử

Trọng lượng nguyên tử là con số được ghi bên dưới tên nguyên tố và được ghi hầu hết dưới dạng thập phân.

Từ trọng lượng nguyên tử có thể tìm được số nơtron có trong nguyên tử bằng cách: làm tròn trọng lượng nguyên tử đến số nguyên gần nhất trừ đi số proton sẽ được số nơtron.Có thể biết nhiều thông tin nguyên tố từ bảng tuần hoàn

Có thể biết nhiều thông tin nguyên tố từ đọc bảng tuần hoàn

Một số mẹo giúp ghi nhớ lâu:

  • Có thể chuyển các nguyên tố thành thơ hay câu nói dễ nhớ
  • Nhớ được dãy hóa trị
  • In ra một bản màu dán ở nơi thường xuyên nhìn thấy
  • Thường xuyên làm các công việc cần vận dụng bảng tuần hoàn

Qua bài viết có thể thấy chỉ với một bảng tuần hoàn hóa học nhưng lại ẩn chứ một khối lượng kiến thức rộng lớn, hy vọng từ các thông tin trên có thể giúp bạn đọc tìm ra được phương pháp đọc, ghi nhớ bảng tuần hoàn một cách hiệu quả. Truy cập hoachat.com.vn để có thêm những thông tin thú vị khác.

 Xem thêm: 

 

Bài viết liên quan

Cách tẩy sơn trên kim loại: inox, nhôm, atm,... CỰC hiệu quả

Hiện nay, để tẩy, loại bỏ sơn cũ hay sơn lỗi trên bề mặt kim loại thì có rất nhiều phương pháp khác nhau. Mỗi phương pháp lại có những ưu nhược điểm và phù hợp với đối tượng nhất định, vậy làm sao để lựa chọn được cách tẩy sơn hiệu quả nhất. Hãy cùng bài viết sau của VietChem để tìm hiểu thêm những cách tẩy sơn trên kim loại thông dụng hiện nay từ đó có lựa chọn chính xác nhất.

0

Xem thêm

Cách tẩy sơn trên nhựa xe máy bằng chất tẩy sơn chuyên dụng PR-50A

Ở bài viết trước, chúng ta đã tìm hiểu về cách tẩy sơn trên kim loại cụ thể như trên sắt, nhôm, inox, vậy còn trên nhựa thì thế nào? So với các chất liệu khác, nhựa tương đối đặc biệt nếu không có biện pháp xử lý vết sơn dính thích hợp có thể làm hỏng các vật dụng. Vì vậy cần có cách tẩy sơn trên nhựa hiệu quả. Hãy cùng bài viết sau của VietChem để tìm lời giải cho vấn đề trên.

0

Xem thêm

PPM là gì? Cách TÍNH & PHA nồng độ PPM chính xác nhất

Nồng độ ppm là gì? Cách tính nồng độ ppm chính xác? Đây chắc hẳn là câu hỏi đang nhận được rất nhiều sự quan tâm trên các diễn đàn hóa học. Nếu bạn cũng đang băn khoăn câu hỏi này thì hãy đọc ngay bài viết dưới đây của VietChem nhé!

0

Xem thêm

Axit Succinic là gì? Công thức, điều chế & ứng dụng Succinic acid

Axit succinic là gì? Những tính chất nổi bật của axit succinic? Axit này được điều chế như thế nào? Công dụng của chúng là gì? Bài viết sau đây sẽ giúp bạn tìm đáp án cho các câu hỏi trên.

0

Xem thêm

Gửi bình luận mới

Gửi bình luận

0921131455